 |
| Ảnh minh họa: NASA xây dựng Căn Cứ Mặt Trăng |
1. Cuộc Đua Thời Gian Và Quyết Định Rời Bỏ Quỹ Đạo
Tại buổi thuyết trình mang tên "Ignition" mới đây, Giám đốc NASA Jared Isaacman đã đưa ra những tuyên bố mạnh mẽ về định hướng mới của cơ quan này. Áp lực thời gian và vị thế địa chính trị là động lực chính đằng sau quyết định này.
"NASA cam kết một lần nữa thực hiện điều tưởng chừng như không thể: Trở lại Mặt Trăng trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Trump kết thúc, xây dựng một căn cứ vững chắc và đảm bảo sự lãnh đạo của nước Mỹ trong không gian," ông Isaacman nhấn mạnh. "Đồng hồ đang điểm trong cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc này, và sự thành công hay thất bại sẽ được tính bằng tháng, chứ không phải bằng năm."
Đồng nghĩa với việc này, dự án Trạm không gian quỹ đạo Gateway (vốn dự kiến phóng sớm nhất vào năm 2027) sẽ bị gác lại. Thay vào đó, NASA sẽ "tái sử dụng các thiết bị phù hợp" từ Gateway để phục vụ cho việc xây dựng căn cứ ngay trên bề mặt Mặt Trăng.
2. Kế Hoạch 3 Giai Đoạn Lịch Sử
Sự thay đổi này đánh dấu quá trình chuyển đổi từ các sứ mệnh thám hiểm đơn lẻ sang một "cách tiếp cận mô-đun hóa, có thể lặp lại". Carlos Garcia-Galan, tân Trưởng ban Sáng kiến Căn cứ Mặt Trăng (trước đây là phó quản lý chương trình Gateway), đã tiết lộ lộ trình 3 giai đoạn của NASA, với ước tính mỗi giai đoạn tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD:
- Giai đoạn 1: Gia tăng nhanh chóng các hoạt động trên Mặt Trăng nhằm thúc đẩy hàng loạt các cuộc điều tra khoa học và thử nghiệm sơ bộ.
- Giai đoạn 2: Thiết lập cơ sở hạ tầng bán trú (semi-habitable), cho phép các phi hành gia thực hiện các hoạt động vận hành thường xuyên và an toàn hơn trên bề mặt.
- Giai đoạn 3: Đưa các cơ sở hạ tầng hạng nặng lên Mặt Trăng để hoàn thiện cấu trúc căn cứ vĩnh viễn, đánh dấu sự hiện diện lâu dài của con người.
Ông Garcia-Galan cũng chia sẻ sự hào hứng: "Chúng ta cần tập trung vào bề mặt, và mọi người đều muốn đặt chân lên bề mặt. Một tiền đồn trên quỹ đạo vẫn có giá trị, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện nó sau." Quyết định này càng trở nên cấp thiết khi NASA nhận ra rằng Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đang già cỗi và "không thể hoạt động vô thời hạn."
3. Thách Thức Kỹ Thuật Khổng Lồ Phía Trước
Tham vọng là rất lớn, nhưng thách thức kỹ thuật cũng khổng lồ không kém. Việc chuyển đổi công năng của phần cứng vốn được thiết kế cho môi trường chân không, không trọng lực (như trạm Gateway) để hoạt động hiệu quả trên bề mặt Mặt Trăng - nơi có trọng lực (dù yếu) và lớp bụi mặt trăng (regolith) bám dính cực kỳ nguy hiểm - là một bài toán kỹ thuật cực kỳ phức tạp.
Bên cạnh đó, sự xoay trục đột ngột này đang làm xáo trộn và định hình lại hàng tỷ USD các hợp đồng công nghiệp đã ký kết. Để chạy đua với thời gian, NASA đã phải phát đi yêu cầu cung cấp thông tin (RFI) khẩn cấp tới các đối tác trọng điểm, nhằm tìm ra các giải pháp công nghệ và phần cứng có thể phát triển thần tốc chỉ trong vòng 2 đến 4 năm tới.
