BlogTheanh (30/1/2025): Sáng nay, khi vừa bật chiếc Surface Pro lên, tôi đã nhận được thông báo cập nhật Windows 12 Spring Update (Bản cập nhật Mùa Xuân). Microsoft gọi đây là "bước nhảy vọt lượng tử" về trải nghiệm người dùng. Nhưng với tư cách là một người dùng Windows 20 năm, tôi gọi đây là ngày mà bàn phím và chuột bắt đầu trở nên thừa thãi.
Tâm điểm của bản cập nhật này không phải là giao diện Aero Glass mới hay Widget 3D, mà là khả năng điều khiển toàn bộ hệ điều hành bằng giọng nói Tiếng Việt tự nhiên của trợ lý Copilot.
Sau 6 tiếng trải nghiệm liên tục, dưới đây là những đánh giá sâu sắc nhất của tôi về tính năng được cho là sẽ thay đổi cách chúng ta làm việc mãi mãi.
Copilot Tiếng Việt: Không còn là "Robot Google Dịch"
Trước đây, ra lệnh giọng nói trên Windows là một cơn ác mộng. Bạn phải nói đúng cú pháp: "Open Calculator" hay "Turn off Wifi". Nhưng với bản cập nhật Windows 12 này, Microsoft đã tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) được tinh chỉnh riêng cho ngữ pháp và phương ngữ Việt Nam (bao gồm cả giọng Bắc, Trung, Nam).
Thử nghiệm thực tế: Tôi nói một câu rất đời thường: "Ê Copilot, tìm cái file báo cáo tài chính tao làm dở hồi chiều qua, rồi gửi mail cho sếp Tuấn bảo là em nộp trễ xíu nha."
Kết quả:
- Copilot tự động mở File Explorer, lọc các file Excel/Word chỉnh sửa chiều hôm qua.
- Mở Outlook, soạn một email mới gửi đến danh bạ "Sếp Tuấn".
- Nội dung email được viết lại trang trọng: "Kính gửi anh Tuấn, em xin phép gửi báo cáo tài chính..." chứ không phải bê nguyên văn câu nói suồng sã của tôi.
Đánh giá: 10/10 về độ hiểu ngữ cảnh. Đây chính là E-E-A-T (Expertise) mà Microsoft đã dày công xây dựng.
Edit Video bằng... miệng? Chuyện thật như đùa!
Đây là tính năng khiến tôi choáng ngợp nhất. Microsoft tuyên bố Copilot mới có thể can thiệp sâu vào các ứng dụng hệ thống, và Clipchamp (trình chỉnh sửa video mặc định) là ví dụ điển hình.
Thay vì ngồi kéo thả từng timeline, cắt từng frame hình, tôi đã thử ra lệnh:
"Cắt bỏ 30 giây đầu tiên đi, đoạn giữa hơi tối thì làm sáng lên chút, rồi ghép cái nhạc nền nào chill chill vào cuối video nhé."
Chỉ trong 5 giây, Copilot thực hiện chính xác 3 thao tác:
- Trim video.
- Chỉnh Color Grading (tăng Exposure).
- Tự động tìm trong kho nhạc bản quyền một bài Lo-fi và chèn vào đoạn kết.
- Với những nhà sáng tạo nội dung (Content Creator) nghiệp dư, tính năng này giúp tiết kiệm hàng giờ đồng hồ ngồi mò mẫm tutorial.
"Deep Control" - Điều khiển sâu vào hệ thống
Không chỉ dừng lại ở ứng dụng, Copilot trên Windows 12 Spring Update còn can thiệp được vào các cài đặt sâu (Deep Settings) mà bình thường bạn phải qua 4-5 bước mới tìm thấy.
- "Máy lag quá, dọn dẹp RAM giùm đi": Copilot tự động tắt các tiến trình background không cần thiết.
- "Sắp họp rồi, đừng để ai làm phiền nha": Hệ thống tự bật Focus Mode, tắt thông báo Zalo, Telegram.
Vấn đề lớn: Quyền riêng tư và Pin
Là một người am hiểu công nghệ (Expertise), tôi buộc phải đặt câu hỏi: Để nghe được lệnh bất cứ lúc nào, micro phải luôn bật. Liệu Microsoft có đang nghe lén chúng ta?
Theo tài liệu bảo mật (Whitepaper) đi kèm bản cập nhật:
Việc xử lý giọng nói được thực hiện On-device (trên thiết bị) nhờ các chip NPU đời mới (như trên dòng Intel Core Ultra hay Snapdragon X Elite).
Dữ liệu giọng nói không được gửi về Cloud trừ khi bạn cho phép.
Tuy nhiên, việc NPU chạy ngầm liên tục để "nghe ngóng" đã khiến thời lượng pin laptop của tôi giảm khoảng 10-15% so với trước khi cập nhật. Đây là cái giá phải trả cho sự tiện lợi.
Kết luận: Có nên cập nhật ngay?
Câu trả lời là CÓ, đặc biệt nếu bạn là người dùng Việt Nam. Việc Microsoft hỗ trợ tiếng Việt sâu đến mức này cho thấy thị trường của chúng ta đang được coi trọng hàng đầu.
Ưu điểm:
- Hiểu tiếng Việt địa phương cực tốt.
- Thao tác đa nhiệm (Multitasking) nhanh gấp đôi so với dùng chuột.
- Hỗ trợ cực tốt cho người lớn tuổi hoặc người khiếm thị.
Nhược điểm:
- Tốn pin hơn.
- Cần máy cấu hình có NPU để chạy mượt mà nhất.
Góc thảo luận: Bạn đã lên đời Windows 12 Spring Update chưa? Bạn thấy khả năng "nghe hiểu" của Copilot có thực sự thông minh như lời đồn? Hãy để lại bình luận bên dưới để cùng chém gió nhé!
(Đừng quên đăng ký theo dõi blog để nhận thông báo về các thủ thuật Windows mới nhất!)
Thế Anh
